Enerji ekonomisi · Jeopolitik · Para

Petrolün ve paranın dünyasını birincil kaynaklarla okuyun.

Enerji Ekonomisi · Kapsamlı Analiz

Geçici Olan Kalıcıdır: Savaşta Kurulan Kurumlar Barışta Kalır

2026 enerji krizi sona erdiğinde petrol piyasası eski düzenine dönecek mi? Zorunlu stoklar, devletler arası petrol ticareti ve rota sigortası, savaş döneminin geçici tedbirleri olmaktan çıkıp yeni enerji düzeninin kalıcı kurumlarına mı dönüşecek?

PETROLANDECO · KASIM 2026 · STOKLAMA, TİCARET VE ROTA GÜVENLİĞİ

2026 krizinin petrol piyasasında bırakacağı en derin iz fiyat grafiğinde değil, piyasanın işleyiş kurallarında olabilir. Hürmüz Boğazı Şubat sonundan bu yana ticari trafiğe fiilen kapalıyken devletler petrolü yalnızca satın almıyor; onu kendi tanklarında tutuyor, tedarikini siyasi anlaşmalarla bağlıyor ve taşınmasını askerî ve mali güvenceler altına alıyor. Kriz bittiğinde bu tedbirlerden hangilerinin söküleceği, hangilerinin yeni düzenin kurumlarına dönüşeceği, önümüzdeki 10 yılın petrol ekonomisini belirleyecek asıl soru.

Savaşlar Biter, Kurumlar Kalır: 1973 Petrol Krizi ve IEA’nın Doğuşu

Olağanüstü dönemlerde kurulan kurumların olağanüstü dönem bittikten sonra yaşamaya devam etmesi, iktisat tarihinin en istikrarlı düzenliliklerinden biridir. Bir tedbir alınırken gerekçesi geçicidir. Fakat tedbir bir kez kurulduğunda onu yürüten bir kadro, onu finanse eden bir bütçe, onu tanımlayan bir mevzuat ve en önemlisi ona göre plan yapmaya alışmış bir piyasa ortaya çıkar. Belirli bir noktadan sonra kurumu kaldırmanın maliyeti, onu sürdürmenin maliyetinden daha görünür hale gelir. ABD’de gelir vergisinin maaştan kaynakta kesilmesi 1943’te savaş finansmanı için getirildi ve bir daha geri alınmadı. Temmuz 1944’te, savaş henüz bitmeden Bretton Woods’ta tasarlanan IMF ve Dünya Bankası, kurulmalarına gerekçe olan sabit kur düzeni 1971’de çöktükten sonra da yaşamayı sürdürdü. Gerekçeler değişti, kurumlar yerinde kaldı.

Enerji alanında bu dinamiğin en öğretici örneği 1973’tür. Ekim 1973’te Arap petrol ihraç eden ülkeler ABD ve Hollanda’ya ambargo uygulayıp üretimi aşamalı olarak kıstığında, Suudi hafif ham petrolünün resmî satış fiyatı Ekim başındaki 3 dolar seviyesinden Ocak 1974’te 11,65 dolara, yani yaklaşık 4 katına çıktı. Ancak ithalatçı ülkeler için asıl şok fiyatın kendisinden çok fiziksel erişimdi. Hangi kargonun hangi limana gideceğine artık petrol şirketlerinin ticari hesapları değil, üretici hükümetlerin siyasi tercihleri karar veriyordu. Ödeme yapmaya hazır olmak, petrole ulaşmak için yetmiyordu.

Bu deneyimin doğurduğu cevap bir piyasa tedbiri değil, bir kurumdu. 18 Kasım 1974’te Paris’te imzalanan Uluslararası Enerji Programı Anlaşması ile Uluslararası Enerji Ajansı kuruldu. Anlaşma, üye ülkelere başlangıçta 60 günlük net ithalata denk bir acil durum rezervi tutma zorunluluğu getirdi ve bu seviyenin 90 güne çıkarılmasını metnin içine yazdı. Bir yıl sonra, Aralık 1975’te ABD Kongresi Enerji Politikası ve Tasarrufu Yasası ile Stratejik Petrol Rezervi’ni kurdu ve Meksika Körfezi kıyısındaki tuz mağaralarında devlet adına petrol biriktirmeye başladı. Bu 2 adım, petrolün bir bölümünün artık ticari stok olarak değil, kamusal bir güvenlik varlığı olarak tutulacağı yeni bir mantığın başlangıcıydı.

Dikkat çekici olan, 1974’te kurulan sistemin, kuruluş gerekçesi olan ambargo ortamı dağıldıktan sonra da büyümeye devam etmesidir. IEA’nın ilk koordineli stok salımı ancak 1991’deki Körfez Savaşı sırasında geldi. Onu 2005’te Katrina Kasırgası, 2011’de Libya’daki iç savaş ve 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonra yapılan 2 salım izledi. 1974’ten 2026’ya uzanan 52 yılda sistemin fiilen devreye girdiği yıl sayısı 4’te kaldı. Yine de hiçbir üye onu ciddi biçimde sökmeyi önermedi. Çünkü stokun değeri kullanıldığı günlerde değil, var olduğu her günde ürettiği güvencedeydi. Sigorta poliçeleri, kaza olmadı diye iptal edilmez.

2026 krizi bu mantığı bir adım ileri taşıyor. 11 Mart 2026’da IEA üyeleri 400 milyon varillik, ajansın tarihindeki altıncı ve açık farkla en büyük ortak stok salımına karar verdi. Bu hacim, 2022’deki 2 salımın toplamı olan 182,7 milyon varilin 2 katından fazlaydı. Ancak asıl yeni olan büyüklük değil, sürekliliktir. 1991’de, 2011’de ya da 2022’de stok salımı bir köprüydü: kriz kısa sürede söner, stok yerine konur, sistem eski haline dönerdi. 2026’da köprünün öbür ucu görünmüyor. Mart kararından 7 ay sonra, Ekim başında G7 liderleri, Mart taahhütlerinin tamamlanmasını da kapsayan ve 4 aya yayılacak 100 milyon varillik koordineli bir salım açıkladı ve aynı bildiride IEA’dan, stokların yeniden nasıl doldurulacağını da kapsayan öneriler istedi. Gündem artık stoku kullanmak değil, stokla birlikte yaşamayı öğrenmek.

Bir kriz sona erebilir; ama kriz sırasında öğrenilen davranışlar, kurulan altyapılar ve oluşturulan kurumlar kolay kolay ortadan kalkmaz.

2026’da devletler 3 alanda aynı anda öne çıktı: petrolü elde tutmak, petrolü satın almak ve petrolü taşımak. Tek tek bakıldığında her biri bir kriz tedbiri; birlikte bakıldığında ise petrol piyasasının yeni bir işleyiş biçimi.

Zorunlu ve Stratejik Petrol Stokları: Petrolü Üretmek Değil, Elde Tutmak

Stok sisteminin ilk kavramsal tuzağı, zorunlu stok ile stratejik devlet rezervinin aynı şey sanılmasıdır. IEA’nın 90 günlük kuralı bir hacim değil, bir yükümlülük tanımıdır: önceki takvim yılının günlük ortalama net ithalatının 90 günlük karşılığı. Bu yükümlülüğün nasıl yerine getirileceği ise ülkeden ülkeye değişir. Kimi ülke petrolü doğrudan devlet adına kendi tesislerinde tutar, kimi stoklama işini bağımsız bir kamu kuruluşuna verir, kimi de yükü rafineri ve dağıtım şirketlerinin omzuna yükler. Kâğıt üzerinde hepsi 90 gündür. Kriz anında hangi varilin ne hızla, kimin kararıyla piyasaya çıkacağı ise bambaşkadır. Kural net ithalat üzerinden tanımlandığı için net ihracatçı konumdaki üyeler bu zorunluluğa tabi değildir. Bugün net petrol ihracatçısı olan ABD’nin dev rezervi, bu yüzden uluslararası bir zorunluluğun değil, kendi ulusal tercihinin ürünüdür.

Zorunlu stok ile fiilî devlet rezervi aynı şey değildir

Mart 2026’daki salım kararı alındığında IEA üyelerinin kamu elindeki acil durum stokları 1,2 milyar varilin üzerindeydi; buna ek olarak hükümet yükümlülüğü altında şirketlerin tuttuğu yaklaşık 600 milyon varil daha vardı. İkisi aynı tabloda sayılsa da işleyişleri farklıdır.

Kamu stokunun piyasaya verilmesi gerçek bir satıştır: devlet varili satar ya da takas eder. Şirket stokunun piyasaya verilmesi ise bir gevşetmedir: devlet petrol satmaz, şirketlerin tutmak zorunda olduğu asgari miktarı geçici olarak düşürür. Birinci yolda kararı ve zamanlamayı devlet belirler, ikinci yolda petrolün piyasaya ne zaman ve hangi fiyattan çıkacağına şirketler karar verir.

ABD rezervi, bu farkın ve 2026’nın ölçeğinin en çarpıcı göstergesi. EIA’nın haftalık verilerine göre rezerv, savaş başlamadan hemen önce Şubat sonunda 415,4 milyon varildi. 23 Ekim haftasında 282,6 milyon varile indi. 8 ayda gerçekleşen yaklaşık 132,8 milyon varillik düşüş, rezervi 714 milyon varillik tasarım kapasitesinin %40 dolayına geriletti ve onu 1980’lerin başından bu yana görülmemiş bir seviyeye taşıdı. Grafikte görüldüğü gibi erime ilk aylarda hızlı, yaz sonundan itibaren yavaş: stok fiziksel bir varlıktır ve boşaldıkça kriz anındaki gücü de azalır.

282,6milyon varil
ABD Stratejik Petrol Rezervi, 23 Ekim 2026 haftasıŞubat sonundaki 415,4 milyon varilden 132,8 milyon varillik gerileme; 714 milyon varillik tasarım kapasitesinin yaklaşık %40’ı.
ABD Stratejik Petrol Rezervi, 2026
0100200300400415,2Oca415,4Şub415,1Mar397,9Nis357,1May325,7Haz304,8Tem286,6Ağu283,8Eyl282,6EkiMİLYON VARİL© petrolandeco.com

Her ay için o aya ait son haftalık EIA değeri; Ekim için 23 Ekim haftası. Lacivert sütunlar kriz öncesini, altın sütunlar savaşın başladığı Mart ayından sonrasını gösteriyor.

Avrupa’nın sistemi farklı bir mantıkla kurulmuş. 2009/119/AT sayılı Direktif, Avrupa Birliği üyelerine 90 günlük net ithalat ya da 61 günlük tüketim karşılığından hangisi yüksekse o kadar stok tutma zorunluluğu getiriyor ve stokların en az üçte birinin rafine ürün olarak tutulmasını hedefliyor. Stokların önemli bölümü devlet depolarında değil, şirketlerde ya da merkezi stoklama kuruluşlarında duruyor. Avrupa’nın gücü depolanan petrolün miktarı kadar, mazot ve jet yakıtı gibi doğrudan kullanılabilir ürünlerin bu stoklarda yer almasında. 2026 krizi bu tercihin değerini gösterdi, çünkü sıkıntının merkezi ham petrol değil dizeldi. Ekim başında ABD yönetiminin Avrupa’dan acil durum dizel stoklarını piyasaya vermesini açıkça istemesi, stokların artık müttefikler arası bir pazarlık konusu olduğunu da gösterdi. Avrupa Komisyonu ise krizin ortaya çıkardığı zaafları gidermek için Direktif’i revize etmeye başladı. Teklifin 2026’nın son çeyreğinde gelmesi bekleniyor ve sektör kaynaklarına göre 90 günlük eşik değişmeyecek, değişecek olan stokların bileşimi ve kullanım kuralları olacak.

Çin bambaşka bir model sunuyor. Pekin stok verisini bir devlet sırrı olarak saklıyor; resmî bir rakam yok, yalnızca gümrük, rafineri işleme ve uydu verilerinden türetilen tahminler var. Bu tahminler Çin’in 2025 boyunca stratejik ve ticari tanklarına günde 0,5 ile 1,1 milyon varil arasında ham petrol eklediğine ve yılı 1,2 ile 1,5 milyar varil arasında bir toplam stokla kapattığına işaret ediyor. Çinli devlet şirketlerine yakın kaynakların aktardığına göre stratejik alımlar fiyat 65 doların altına indiğinde belirgin biçimde artıyor, 60 doların altında hızlanıyor. Bu, Çin’de stokun arz güvencesi olduğu kadar bir fiyat politikası aracı olduğunu gösteriyor: ucuzken alan, pahalıyken almayı bırakan, tek merkezden yönetilen devasa bir alıcı. Kriz başladığında Çin’in panik alıcısı gibi davranmayıp ithalatını kısarak biriktirdiği stoklara yaslandığı, analistlerin üzerinde birleştiği tespitlerden biri. Pekin’in 2026’da açıkladığı yeni 5 yıllık planda petrol rezervlerini ve depolama kapasitesini genişletme hedefinin yer alması da bu davranışın kalıcı olacağını düşündürüyor.

Elde tutmanın görünmeyen faturası

Şimdi asıl ekonomik soruya gelebiliriz. Dünya petrolün yalnızca üretimine ve tüketimine değil, sürekli olarak belirli bir bölümünü depolamaya da kaynak ayırmak zorunda kalırsa bunun bedeli ne olur? En basit cevap sermayenin bağlanmasıdır. Basit bir örnek hesapla, varili 100 dolardan alınmış 100 milyon varillik bir stok 10 milyar dolarlık sermaye demektir. Bu paranın finansman maliyeti %4 ise stok, hiçbir işe yaramadan yerinde dururken yılda 400 milyon dolar, yani varil başına yılda 4 dolar maliyet üretir. Buna tank ve mağara işletmesi, bakım, sigorta ve özellikle rafine ürünlerde bozulmayı önlemek için yapılan düzenli yenileme maliyeti eklenir. Ham petrol tuz mağarasında yıllarca durabilir; dizel ise döndürülmezse kalitesini kaybeder.

Bu maliyet tüketime yayıldığında daha anlaşılır hale gelir. 90 günlük net ithalatını stokta tutan bir ülke, yıllık ithalatının yaklaşık dörtte birini sürekli olarak elde bekletiyor demektir. Aynı örnek varsayımlarla bu, yalnızca finansman tarafında ithal edilen her varile yaklaşık 1 dolarlık görünmez bir ek yük biner anlamına gelir. Normal zamanlarda bu yük ihmal edilebilir görünür ve kimse onu fiyatın bir parçası saymaz. Ancak stok seviyesi yükseldikçe, faizler arttıkça ve stokun içindeki ürün payı büyüdükçe bu kalem büyür ve sessizce petrolün nihai maliyetine yerleşir.

Bedelin ikinci kalemi yerine koymadır. Kriz sırasında yüksek fiyattan piyasaya verilen petrolün, kriz sonrasında yeniden alınması gerekir. ABD rezervinden eksilen 132,8 milyon varilin, varsayımsal olarak 80 dolardan geri alınması yaklaşık 10,6 milyar dolarlık bir alım anlamına gelir. Burada hükümetler gerçek bir ikilemle karşılaşır. Hızlı doldurmak fiyatları yukarı iter ve krizden yeni çıkan tüketiciye ikinci bir fatura keser. Yavaş doldurmak ise ülkeyi bir sonraki şoka karşı savunmasız bırakır. 2026’nın ilginç tarafı, bu ikilemle bütün IEA üyelerinin, Çin’in ve Hindistan’ın aynı anda yüzleşecek olmasıdır. Kriz bittiğinde dünya talebine, adı konmamış ama gerçek bir bileşen eklenecek: stok yenileme talebi.

Bu noktada stokun piyasa üzerindeki etkisi de değişiyor. Kriz anında yapılan salım fiyatlara bir tavan koymaya çalışır; kriz sonrasındaki yenileme alımları ise fiyatlara bir taban oluşturur. Çin’in fiyat eşiğine bağlı alım davranışı buna eklendiğinde, devletlerin stok kararlarının toplamı fiilen bir fiyat koridoru yaratmaya başlar. Stratejik stok, yalnızca kriz anında kırılan bir cam kutu olmaktan çıkıp fiyatlar üzerinde iki yönlü çalışan bir politika aracına dönüşüyor. Bu, stoklamanın kalıcı hale gelmesinin en güçlü gerekçesidir: bir kez fiyat yönetimine dahil olan bir araç, krizle birlikte terk edilmez.

Petrol Ticaretinde Devletin Geri Dönüşü: Uzun Vadeli Anlaşmalar ve Siyasi Güvence

Stok, arz kesildiğinde ne kadar süre dayanılacağını belirler. Fakat sonsuza kadar dayanılamaz; bir noktada yeni petrol satın alınmak zorundadır. İşte bu noktada ikinci dönüşüm başlıyor. Petrol uzun süredir devlet şirketlerinin ürettiği ama büyük ölçüde ticari kurallarla satılan bir maldı. Suudi Arabistan’ın devlet şirketi Aramco, ham petrolünü uzun vadeli sözleşmelerle ve gösterge fiyatlara bağlanan aylık resmî satış fiyatlarıyla pazarlar. Bu, bir devlet şirketinin ticari faaliyetidir; alıcı ile satıcı arasındaki ilişkiyi hükümetler değil, sözleşme ve fiyat formülü yönetir. Devletten devlete ticaret ise başka bir şeydir: tedarikin varlığını, önceliğini ve bazen ödeme biçimini hükümetler arası bir siyasi taahhüt güvence altına alır.

2026 krizi bu ayrımın neden önemli olduğunu çok somut bir biçimde gösterdi. Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı boru hattı insansız hava aracı saldırıları nedeniyle 11 Eylül’de kapatıldığında, Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu limanından yüklemeler durdu ve Aramco bazı Avrupalı alıcılarına giden kargoları iptal etti. Bildirildiğine göre en az 2 Avrupa rafinerisine Ekim ayında Suudi petrolü gelmeyeceği söylendi. Kıtlık anında fiyat konuşmaz, tahsis konuşur. Hangi alıcının kargosunun korunacağı, hangisinin bekletileceği kararı, sözleşmenin ticari koşulları kadar alıcı ülkenin satıcı ülke için taşıdığı stratejik ağırlığa da bağlıdır. Petrolü satın alabilmek ile petrolün size ayrılması arasındaki fark, 1973’ten sonra ilk kez bu kadar görünür oldu.

Hindistan bu yeni mantığa en hızlı uyum sağlayan ithalatçılardan biri. Hindistan’ın stratejik rezervinin bir bölümünde Birleşik Arap Emirlikleri’nin devlet petrol şirketi ADNOC kendi petrolünü depoluyor. Bu düzenlemede petrolün sahibi satıcı, deposu alıcı ülkede; kriz anında ise öncelikli kullanım hakkı Hindistan’da. Mayıs 2026’daki başbakanlık ziyaretinde iki ülke bu işbirliğini genişleten yeni anlaşmalar imzaladı. Rusya ile ilişki ise yaptırımların gölgesinde kurulmuş paralel bir ticaret düzeninin örneği. 2022’den sonra Rus petrolü fiyat tavanı, alternatif sigorta ve tanker filoları, dolar dışı ödeme kanalları üzerinden Hindistan ve Çin’e aktı; 2024 sonunda Rusya’nın devlet şirketi ile Hindistan’ın en büyük özel rafinericisi arasında günde yaklaşık 500 bin varillik, 10 yıl süreli bir tedarik anlaşması imzalandığı bildirildi.

Çin’in tercihi ise rotayı ticaretin içine yerleştirmek. Rusya’dan ve Kazakistan’dan kara boru hatlarıyla gelen petrol, Hürmüz’den, Malakka’dan ya da herhangi bir deniz geçiş noktasından geçmiyor. Bu varillerin fiyatı piyasadaki eşdeğerlerinden belki çok farklı değil; ama taşıdıkları risk bambaşka. Devletin ticarete geri dönüşü, çoğu zaman bir fiyat avantajı arayışı değil, bir risk dağıtımı tercihidir. Krizde ortaya çıkan bir başka devlet müdahalesi biçimi de ihracat kısıtlamaları oldu. G7 liderlerinin Ekim bildirisinde kendi aralarında enerji ihracatına kısıtlama getirmeme taahhüdünü yenilemesi ve diğer üreticileri de yasaklardan kaçınmaya çağırması, tam tersinin masada olduğunu gösteriyordu. Bir ülke kendi dizelini dışarı satmayı yasaklayabiliyorsa, uzun vadeli sözleşmenin değeri de o ülkenin siyasi iradesine bağlanmış olur.

Fiyatı piyasa, güvenceyi devlet belirlerse ne değişir?

Devletten devlete ticaret uluslararası petrol piyasasını ortadan kaldırmaz. Brent ve Dubai gibi gösterge fiyatlar yerinde kalır, sözleşmeler hâlâ bu göstergelere bağlanır. Değişen, piyasanın iki farklı türde varil taşımaya başlamasıdır: arkasında siyasi bir taahhüt bulunan, kriz anında öncelik hakkı olan güvenceli varil ve yalnızca fiyatı ödeyene giden serbest varil.

Normal zamanlarda bu iki varilin fiyatı birbirine çok yakındır ve fark kimsenin dikkatini çekmez. Krizde ise aralarına bir güvence primi girer. Serbest piyasadaki spot hacim daraldıkça gösterge fiyatlar daha ince bir işlem hacmiyle oluşur ve daha oynak hale gelir. Böylece paradoksal bir sonuç ortaya çıkar: devletler ne kadar çok petrolü güvenceye alırsa, geride kalan serbest piyasa o kadar kırılgan olur ve güvenceye almanın değeri daha da artar.

Rota Güvenliği ve Savaş Riski Sigortası: Petrolün Görünmeyen Maliyeti

Stok zamanı satın alır, ticaret erişimi satın alır. Ama satın alınan petrol hâlâ bir yerden bir yere gitmek zorundadır. Savaştan önce dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyordu. IMF’nin liman ve geçiş verilerine göre kriz öncesinde günde 85 dolayında olan geçiş sayısı Ekim sonunda tek haneli rakamlara düşmüş durumda. Babülmendep tarafında ise Yemen’deki Husiler 20 Temmuz 2026’da Suudi bağlantılı gemilere abluka ilan etti ve Eylül’de boğaza bakan Yemen kıyı şeridinde ilerleyerek denetimini genişletti. Hürmüz’ü dolanan Suudi petrolü Yanbu’ya ulaştıktan sonra da güvende değil; Asya’ya gidecek kargoların önemli kısmı güneydeki boğaz yerine kuzeyden Süveyş’e, oradan Afrika’nın etrafına yönelmek zorunda.

Bu tablonun fiyata nasıl yansıdığını anlamak için deniz sigortasının yapısını bilmek gerekir. Bir tankerin gövde ve makine sigortası ile armatörün üçüncü taraflara karşı sorumluluğunu karşılayan P&I kulüplerinin teminatı, standart koşullarda savaş risklerini kapsamaz. Dünya okyanus tonajının yaklaşık %90’ını temsil eden 12 kulüplük Uluslararası P&I Grubu da dahil olmak üzere bu teminatlar savaşı dışarıda bırakır; savaş riski ayrı bir poliçeyle, genellikle yıllık bir savaş teminatı ve buna eklenen sefer başı primlerle karşılanır. Londra piyasasındaki Ortak Savaş Komitesi’nin yüksek riskli bölge listesindeki sulara giriş, armatöre ek savaş riski primi ödeme yükümlülüğü getirir. Bu prim, geminin gövde değerine oranla ve tek bir geçiş ya da 7 günlük bir süre için hesaplanır. Bu teminatların arkasında küresel reasürans piyasası durur; reasürör çekildiğinde ilk sigortacının teminat verme gücü de kaybolur.

2026’da bu zincirin her halkası sınandı. 1 Mart’tan itibaren büyük sigortacılar Basra Körfezi, Umman Körfezi ve Hürmüz için savaş teminatlarının iptal bildirimlerini göndermeye başladı. 3 Mart’ta Ortak Savaş Komitesi Bahreyn, Cibuti, Kuveyt, Umman ve Katar’ı listeli bölgelere ekledi. Savaştan önce gövde değerinin %0,15 ile %0,25’i arasında olan ek prim Mart ortasında %2,5’e kadar çıktı; Haziran’daki ateşkes mutabakatının ardından gerileyip saldırıların yeniden başlamasıyla Temmuz sonunda %7,5 ile %10 bandına sıçradı. Ekim başında uluslararası bir sigorta brokerlık kuruluşunun deniz sigortası yöneticisi, tek bir Hürmüz seferi için tankerlerde primin gövde değerinin %6 ile %10’u arasında seyrettiğini, bunun büyük bir tanker için tek seferde 20 milyon dolara kadar çıkabildiğini aktarıyordu.

%6-10gövde değerine oranla
Hürmüz seferi için ek savaş riski primi, Ekim 2026Savaş öncesinde %0,15 ile %0,25 aralığındaydı. Tek bir büyük tanker seferi için 20 milyon dolara kadar prim anlamına geliyor.

Bu oranların petrole etkisini görmek için onları varile çevirmek gerekir. Yaklaşık 2 milyon varil taşıyan çok büyük bir ham petrol tankeri düşünelim ve gövde değerini örnek olarak 100 milyon dolar kabul edelim. Aşağıdaki tablo, aynı tankerin aynı yükü taşırken farklı dönemlerde ödediği ek savaş riski primini varil başına gösteriyor. Hesap yalnızca sigortayı kapsıyor; uzayan rotanın navlun maliyeti, bekleme süreleri ve yük sigortası bunun dışında.

DönemEk savaş riski primi (gövde değerine oranla)100 milyon dolarlık tanker için tek sefer2 milyon varillik yükte varil başına
Savaş öncesi, Şubat 2026%0,15 ile %0,25150 ile 250 bin dolar0,08 ile 0,13 dolar
Mart 2026 ortası%2,5’e kadar2,5 milyon dolara kadar1,25 dolara kadar
Temmuz 2026 sonu%7,5 ile %107,5 ile 10 milyon dolar3,75 ile 5 dolar
Ekim 2026 başı%6 ile %106 ile 10 milyon dolar3 ile 5 dolar

Prim aralıkları sigorta brokerlarının ve deniz ticareti yayınlarının aktardığı piyasa kotasyonlarıdır. Gövde değeri ve yük miktarı örnek varsayımdır; varil başına değerler Petrolandeco hesabıdır.

Tablo, yazının en önemli ayrımlarından birini görünür kılıyor: petrolün piyasa fiyatı ile petrolün güvenli biçimde teslim edilmesinin toplam maliyeti aynı şey değildir. Körfez’deki bir üreticinin satış fiyatı hiç değişmese bile, aynı varil alıcıya ulaşana kadar savaş öncesine göre varil başına birkaç dolarlık ek sigorta maliyeti yüklenebilir. Rota değiştiğinde de benzer bir etki ortaya çıkar. Suudi Arabistan 2026’da Doğu-Batı boru hattının ikinci hattını ham petrole çevirerek sistemin kapasitesini günde 7 milyon varile çıkardı; ancak kapasite ile fiilen taşınan miktar aynı şey değil. Eylül’deki saldırıların ardından 22 Eylül’de düşük debiyle yeniden çalıştırılan hattın pompaladığı miktar, Suudi Enerji Bakanı’nın açıklamasına göre 6 Ekim’de günde 5,8 milyon varile ulaşmıştı. Hürmüz’ü dolanan her varil daha uzun bir boru hattı, Kızıldeniz’de yeni bir risk alanı ve çoğu zaman daha uzun bir deniz yolculuğu demek.

Krizin bu alandaki en kalıcı yeniliği ise devletin sigortacılığa girmesi oldu. ABD’nin kalkınma finansmanı kuruluşu DFC, 6 Mart’ta Körfez bölgesindeki deniz ticareti için savaş riskini de kapsayan 20 milyar dolarlık bir reasürans programı açıkladı ve ABD’li büyük bir sigorta grubunu programın baş sigortacısı olarak belirledi. Hindistan Nisan’da, Körfez’de sefer yapan gemilere teminat veren sigortacıları desteklemek için 1,5 milyar dolarlık bir egemen garanti fonu kurmayı planladığı bildirildi. Bu modellerde devlet, piyasanın taşımaktan kaçındığı uç riski üstleniyor. Bunun karşılığında ise sigortanın kendisi bir dış politika aracına dönüşüyor: kimin teminat alacağını, hangi bayrağın ve hangi yükün kapsamda olacağını artık yalnızca aktüerya tabloları değil, hükümetlerin stratejik tercihleri belirliyor.

Bu maliyetin kriz sonrasında da sürüp sürmeyeceği sorusuna en iyi cevabı Kızıldeniz veriyor. Husilerin ticari gemilere saldırıları 2023 sonunda başladı. Lloyd’s List Intelligence’ın Ekim sonu verilerine göre Süveyş Kanalı’ndaki tonaj, geçiş sayıları kriz sonrası dönemin en yüksek seviyelerine çıkarken bile kriz öncesi seviyelerin %36 altında. Risk listelerine bir kez giren bir bölge, çatışma yatıştıktan sonra da uzun süre o listede kalıyor ve ödenen prim normal seviyesine çok yavaş dönüyor. Hindistan’daki sigorta sektörü yöneticilerinin Nisan’da dile getirdiği beklenti de buydu: Hürmüz yeniden açılsa bile savaş riski fiyatlaması uzun süre yüksek kalacak. Krizin geçici maliyeti, böylece yavaş yavaş kalıcı bir risk primine dönüşüyor.

Petrol Güvenliği Zinciri: Stok, Ticaret ve Rota Tek Bir Sistemde

Buraya kadar 3 mekanizmayı ayrı ayrı inceledik. Oysa bir ülkenin petrol stoklaması, tedarikini hükümetler arası anlaşmalarla güvence altına alması ve alternatif rotalar için sigorta düzenekleri kurması birbirinden bağımsız kararlar değildir. Bunlar aynı güvenlik anlayışının ardışık aşamalarıdır. Stok, arz kesildiğinde ne kadar süre dayanılabileceğini belirler. Devletler arası ticaret, petrolün kimden ve hangi koşullarla temin edileceğini güvence altına alır. Rota güvencesi ise satın alınan petrolün fiziksel olarak hedef pazara ulaşmasını sağlamaya çalışır. Bir zincirin gücü en zayıf halkası kadardır ve bu üç halka birbirinin yerine de geçebilir, birbirinin açığını da büyütebilir.

Somut bir örnekle düşünelim. Güvenli bir rotaya sahip bir ithalatçı daha az stokla yetinebilir, çünkü tedarik kesintisi kısa sürer. Hükümetler arası bir anlaşmayla öncelik hakkı kazanmış ama petrolü bir boğazdan geçmek zorunda olan bir ithalatçı, sigortaya ve donanma korumasına daha fazla kaynak ayırmak zorundadır, çünkü sözleşme petrolü ayırır ama taşımaz. Rotası kapanan ama derin stokları olan bir ülke ise stokunun satın aldığı zamanı yeni rotalar kurmak ve yeni tedarikçiler bulmak için kullanır. 2026’da Çin’in yaptığı tam olarak buydu. Her halka, diğer ikisinin maliyetini değiştirir.

Bu zincirin en zarif çözümü, 3 halkayı tek bir varlıkta birleştiren düzenlemelerdir. Hindistan’daki ADNOC depolaması bunun en iyi örneği. Petrol hükümetler arası bir anlaşmayla, yani güvenceli bir ticaret ilişkisiyle gelir; alıcı ülkede bir stok olarak durur; ve en önemlisi, boğazı çoktan geçmiştir. Kriz başladığında Hürmüz’ün kapanması o varillere hiçbir şey yapamaz. Buradan çıkan sonuç, yeni düzenin belki de en önemli fikridir: en değerli varil, geçiş noktasını çoktan geçmiş olan varildir. Stokun miktarı kadar coğrafyası da önem kazanıyor. Bir boğazın tüketici tarafında tutulan petrol, üretici tarafında tutulan aynı petrolden daha değerlidir; aradaki fark, o boğazın risk primi kadardır.

Kavram: Petrol piyasasının güvenlik maliyeti

Gelecekte petrolün ekonomik değeri yalnızca varil başına üretici fiyatıyla ölçülmeyebilir. Bir ithalatçının gerçek maliyeti, üretici fiyatının üzerine eklenen 5 kalemin toplamıdır: stoku elde tutmanın finansman ve işletme maliyeti, tedariki güvenceye almanın siyasi ve ticari bedeli, uzayan rotanın navlunu, savaş riski sigortası ve yolda geçen ek sürenin bağladığı sermaye.

Bu yazıdaki örnek hesaplar, kriz koşullarında bu toplamın varil başına birkaç dolara ulaşabildiğini gösteriyor: 90 günlük stok için yalnızca finansman tarafında 1 dolar civarı, Hürmüz rotasında sigorta için 3 ile 5 dolar, üstüne navlun ve gecikme. Üretici fiyatı tek kuruş değişmeden güvenli teslimin maliyeti artabilir. Petrolün iki fiyatı vardır artık: piyasada okunan fiyat ve güvenle teslim edilen fiyat. Aradaki farka güvenlik maliyeti diyoruz.

Güvenlik maliyeti kavramı, rekabet avantajının da yer değiştirdiğini gösteriyor. Eski düzende avantaj, petrolü en ucuza üretende ve en ucuza taşıyandaydı. Yeni düzende avantaj, petrolü en düşük güvenlik maliyetiyle teslim edebilende. Bu ölçüyle bakıldığında Atlantik havzasının üreticileri, yani ABD Körfez kıyısı, Brezilya, Guyana, Norveç ve Batı Afrika, varillerini hiçbir kritik boğazdan geçirmeden Avrupa’ya ulaştırabildikleri için güçleniyor. Basra Körfezi üreticileri arasında ise boğazı dolanan boru hatlarına sahip olanlar, olmayanlardan ayrışıyor. Tüketici tarafında, büyük stokları tüketim merkezlerinin yakınında tutan ülkeler ve depolama, terminal ve boru hattını aynı yerde birleştiren ticaret merkezleri değer kazanıyor.

Bir başka sonuç daha var: güvenlik bir ölçek ekonomisidir. Büyük bir stok, büyük bir filoya yayılmış bir sigorta programı ya da bir devletin arkasında durduğu bir reasürans fonu, varil başına maliyeti küçültür. Bilançosu güçlü ticaret şirketleri stok ve sigorta finansmanını daha ucuza üstlenebilir. Egemen garanti verebilecek mali alanı olan devletler, kendi armatörlerine ve rafinerilerine bir avantaj sağlayabilir. Bu da yeni düzenin, petrol piyasasında zaten büyük olan aktörlerin lehine işleyen bir yoğunlaşma eğilimi taşıdığı anlamına geliyor. Güvenlik maliyeti, ödeyebilenle ödeyemeyen arasında yeni bir ayrım çizgisi çekiyor.

Türkiye’nin Konumu: Ulusal Petrol Stoku, Ceyhan ve Irak-Türkiye Boru Hattı

Türkiye bu tabloda yalnızca bir ithalatçı değil; aynı anda stok tutan, transit taşıyan ve terminal işleten bir ülke. Ulusal çerçeve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’yla çizilmiş. Ulusal petrol stoku, bir önceki yılın günlük ortalama net ithalatının en az 90 günlük karşılığından oluşuyor ve iki parçadan meydana geliyor: rafineri ve dağıtım lisansı sahiplerinin tutmakla yükümlü olduğu stok ile tamamlayıcı stok. Tamamlayıcı stokun finansmanı, EPDK’nın her yıl belirlediği gelir payı bedelleriyle, yani satılan akaryakıtın tonu başına alınan katkı paylarıyla sağlanıyor. Başka bir deyişle Türkiye’de güvenlik maliyeti, pompada ödenen fiyatın içinde zaten yazılı.

2026 krizi bu sistemi de harekete geçirdi. IEA’nın acil durum planı kapsamında Ulusal Petrol Stok Komisyonu’nun kararıyla EPDK, lisans sahiplerinin tutmakla yükümlü olduğu zorunlu stokun 13 ile 31 Mart arasında %46’sını, 1 Nisan’dan itibaren de %42’sini piyasa faaliyetlerinde kullanabilmesine izin verdi. Haziran’da alınan yeni kararla bu izin 31 Aralık 2026’ya uzatıldı ve stokların eski seviyesine döndürülmesi gereken tarih 1 Ocak 2027 olarak belirlendi. Bu, Türkiye’nin zorunlu stokunun bir bölümünün şu anda kullanılmış durumda olduğu ve yerine koyma takviminin, küresel ölçekte stok yenileme talebinin yoğunlaşabileceği bir döneme denk geldiği anlamına geliyor. Bu bir tespit değil, takvimin işaret ettiği bir risk.

Türkiye’de enerji güvenliği ile döviz ihtiyacı arasındaki bağ ise doğrudan. TÜİK ve Ticaret Bakanlığı verilerine göre enerji ithalatı Eylül 2026’da bir önceki yılın aynı ayına göre %49,3 artarak 6,8 milyar dolara çıktı. Ocak ile Eylül arasında enerji faturası 53,3 milyar dolara ulaştı ve aynı dönemdeki dış ticaret açığının %75’ine denk geldi. Yerli üretim bu tabloda önemli ama sınırlı bir yastık: EPDK Başkanı’nın açıklamasına göre yurt içi ham petrol üretimi 2025’te %26 artışla 47,9 milyon varile ulaştı. Stok yenilemenin her varili, petrol fiyatı ve kur üzerinden doğrudan cari dengeye yansıyacak.

53,3milyar dolar
Türkiye’nin enerji ithalatı, Ocak-Eylül 2026Aynı dönemdeki 71 milyar dolarlık dış ticaret açığının %75’ine denk. Eylül’de aylık fatura bir yıl öncesine göre %49,3 arttı.

Türkiye’nin asıl farkı ise koridorlarında. Irak-Türkiye ham petrol boru hattı, Uluslararası Ticaret Odası tahkim kararının ardından 2023’te durmuş ve ancak 18 Mart 2026’da, Hürmüz’ün kapanmasıyla güney ihracatı çöken Irak’ın ihtiyacıyla günde yaklaşık 250 bin varille yeniden çalışmaya başlamıştı. 1973 tarihli boru hattı anlaşması 27 Temmuz 2026’da sona erdi; birkaç gün sonra iki ülke uzun vadeli bir anlaşma yapılana kadar geçerli olacak, günde 750 bin varillik bir kapasiteyi kapsayan 1 yıllık bir geçiş düzenlemesi imzaladı. Hattın nominal kapasitesi günde 1,5 milyon varil. Burada yazının başındaki ayrım yeniden önem kazanıyor: kapasite, sözleşmedeki hacim ve fiilî akış 3 ayrı rakamdır ve Ceyhan’ın değeri bunların en küçüğüyle ölçülür. Bakü-Tiflis-Ceyhan hattı ise Hazar petrolünü yıllardır aynı terminale taşıyor ve bu krizde hiçbir boğaza bağlı olmayan bir tedarik yolu olarak değer kazandı.

Gerçekleşmiş altyapı ile geleceğe yönelik projeler ayrı tutulmalı

Bugün çalışan yapılar şunlar: 90 günlük ulusal petrol stoku sistemi, Bakü-Tiflis-Ceyhan hattı, yeniden açılan Irak-Türkiye hattı ve BOTAŞ’ın Ceyhan deniz terminali. Bunların her biri gerçek ve ölçülebilir kapasiteler.

Henüz gerçekleşmemiş olanlar ise ayrı bir kefede duruyor. BOTAŞ’ın Ceyhan Ham Petrol Tank Çiftliği Projesi, 40 yeni tankla terminalin toplam ham petrol depolama kapasitesini yaklaşık 45 milyon varile çıkarmayı hedefliyor; ilk 6 tankın inşası 2026’da başlayacak, ilk fazın 2028’de, tüm fazların 2030 ile 2031 arasında devreye girmesi planlanıyor. Irak ile uzun vadeli boru hattı anlaşması hâlâ müzakere aşamasında. Bunlar potansiyeldir, mevcut kapasite değildir.

Bu ayrım yapıldıktan sonra Türkiye’nin yeni düzende üstlenebileceği rol daha net görünüyor. Önceki bölümde vardığımız sonuç, en değerli varilin geçiş noktasını çoktan geçmiş varil olduğuydu. Ceyhan’da tutulan bir varil, Avrupalı bir alıcı açısından Hürmüz’ü, Babülmendep’i ve Süveyş’i geçmiş bir varildir. Akdeniz’e açılan, boru hatlarıyla hem Irak’a hem Hazar’a bağlanan ve büyük bir depolama kapasitesine kavuşacak bir terminal, yalnızca bir geçiş noktası değil, boğazların dışında tutulan stokların doğal adresi olabilir. Türkiye için optimal yol, geçen her varilden geçiş ücreti almakla yetinmek değil, Ceyhan’ı başka ülkelerin ve şirketlerin stok tuttuğu, ticaret yaptığı ve kriz anında kargo tahsis ettiği bir petrol ticaret merkezine dönüştürmek. Potansiyel gerçek; ancak bu potansiyelin kapasiteye dönüşmesi 2028 ile 2031 arasındaki yatırım takvimine ve Irak ile yapılacak uzun vadeli anlaşmaya bağlı.

Yeni Petrol Düzeninin Kazananları ve Kaybedenleri

Her yeni maliyet birinin geliridir. Güvenlik maliyetinin yükseldiği bir dünyada kazananlar, bu maliyeti ya en az ödeyenler ya da tahsil edenlerdir. Üreticiler arasında en kârlı konum, varillerini kritik bir boğaza bağlı olmadan teslim edebilenlerde. Atlantik havzası üreticileri ile boğazı dolanan boru hatlarına sahip Körfez üreticileri, rakiplerine göre bir güvenli teslim avantajı elde ediyor. Boğazın içinde kalan ve alternatif rotası olmayan üreticiler ise fiyat yüksekken bile satış hacmi kaybediyor. Yüksek fiyat, bu krizde her üreticiye aynı oranda yaramıyor.

Tanker işletmecileri ve sigortacılar krizin dolaysız kazananları gibi görünüyor. Uzayan rotalar ton başına kat edilen mesafeyi artırıyor ve navlunu yukarı itiyor; savaş riski primleri sigortacıların gelirini katlıyor. Ancak burada bir sınır var. Sigortacı, ödediği tazminatlar topladığı primin altında kaldığı sürece kâr eder ve bir dizi tanker saldırısı bu hesabı bir gecede değiştirebilir. Devlet destekli reasürans programları bu yüzden piyasayı ayakta tutuyor; ama aynı zamanda primin özel sektörde kaldığı, uç kaybın ise vergi mükelleflerine yüklendiği bir yapı kuruyor.

Rafineriler için tablo daha karışık. Ham petrolünü güvenli bir kaynaktan alıp ürününü sıkışık dizel piyasasına satabilen rafineri olağanüstü marjlar elde ediyor; kargosu iptal edilen ya da her seferde yeni bir sigorta pazarlığına giren rafineri ise kapasitesini dolduramıyor. Rafinericilik, bir mühendislik işinden bir tedarik güvenliği işine dönüşüyor.

Kaybedenlerin başında ise tüketiciler ve mali alanı dar ithalatçılar geliyor. Avrupa Komisyonu’nun Temmuz’daki değerlendirmesine göre Avrupa Birliği, Şubat’ta başlayan çatışmadan o güne kadar fosil yakıt ithalatına ek olarak yaklaşık 53 milyar euro ödemişti. Bu fatura en sonunda hanelere ve şirketlere ulaşıyor. Daha da önemlisi, güvenlik maliyetini karşılayamayan ülkeler var. Büyük stok tutmak, uzun vadeli öncelikli anlaşmalar imzalamak ya da egemen sigorta garantisi vermek mali kapasite gerektiriyor. Bu kapasiteye sahip olmayan küçük ve borçlu ithalatçılar, krizde spot piyasanın en pahalı ve en kırılgan kısmına mahkûm kalıyor.

Daha güvenli bir petrol piyasası, mutlaka daha ucuz bir petrol piyasası anlamına gelmez.

Bu noktada yazının en temel çelişkisiyle yüzleşmek gerekiyor. Bir ülke enerji güvenliğini artırmak için daha fazla stok tutabilir, daha uzun vadeli anlaşmalar yapabilir ve daha güvenli rotaları tercih edebilir. Bunların her biri tek başına rasyoneldir. Ama hepsi birlikte petrolün tüketiciye ulaşan maliyetini yükseltir. Stok sermaye bağlar, güvenceli tedarik esneklikten feragat etmeyi gerektirir, güvenli rota daha uzun ve daha pahalıdır. Üstelik bütün ithalatçılar aynı anda aynı güvenliği satın almaya çalıştığında, güvenliğin fiyatı da yükselir. Güvenlik, bireysel olarak rasyonel, toplu olarak pahalı bir maldır. Yeni düzende petrolün ortalama maliyeti, belki üretim maliyetindeki herhangi bir değişiklikten bağımsız olarak, kalıcı biçimde biraz daha yüksek olacak. Bunun karşılığında alınan şey, kesinti anında fiyatın daha az sıçraması ve fiziksel kıtlığın daha kısa sürmesi. Bu bir takas ve her ülke bu takası kendi mali gücüne göre yapacak.

Sonuç: Savaşın Mirası Barışın Ekonomisi Olabilir

2026 krizi sona erdiğinde petrol fiyatları gerileyebilir, tankerler yeniden Hürmüz’den geçmeye başlayabilir ve arz endişeleri hafifleyebilir. Ancak bu krizin kurduğu her şey aynı hızla sökülmeyecek. Hangi mekanizmanın kalıcılaşacağını kestirmek için kesin bir tahmin yerine, her birinin arkasında neyin durduğuna bakmak daha öğretici.

Kalıcılaşma ihtimali en yüksek olan stoklamadır. Arkasında yarım asırlık bir kurum, yeniden yazılan yasalar ve fiziksel bir altyapı var. Avrupa Birliği Direktif’ini revize ediyor, G7 stok yenileme önerileri istiyor, Çin yeni planına depolama genişlemesini yazmış durumda ve boşalan rezervlerin yıllarca sürecek bir yenileme süreci önümüzde. Stok yenileme talebi, krizden sonraki yıllarda petrol talebinin sessiz ama kalıcı bir bileşeni olacak. Rota sigortası ikinci sırada. Risk listeleri yavaş güncelleniyor, Kızıldeniz örneği primlerin yıllar geçse de normale dönmekte zorlandığını gösteriyor ve devletin reasürör olarak sahneye çıktığı bir emsal artık kayıtlarda. Bir sonraki krizde aynı programların çok daha hızlı devreye gireceğini varsaymak için güçlü nedenler var.

Devletler arası ticaret ise en esnek olanı. Spot piyasa yeniden ucuzladığında alıcıların bir kısmı uzun vadeli taahhütlerin dışına çıkmak isteyecek. Ancak depolama ortaklıkları, kriz anı öncelik maddeleri ve boru hattı anlaşmaları gibi fiziksel ve hukuki bağlar sözleşme sürelerinin ötesinde yaşayacak. Krize doğrudan bağlı olan, yani en hızlı geri dönebilecek unsurlar ise %6 ile %10 arasındaki uç sigorta primleri, rekor stok salım hacimleri ve ihracat yasağı tehditleri. Bunlar krizin fiyatıdır; geri kalanı ise krizin mirası.

Petrol piyasasının geleceğini artık yalnızca ne kadar petrol üretildiği ya da tüketildiği belirlemeyebilir. Petrolün nerede tutulduğu, kimin kontrolünde satın alındığı ve hangi güvenlik koşulları altında taşındığı da en az bunlar kadar belirleyici olabilir. 1973 dünyaya bir fiyat şokunun yanında bir kurum, IEA’yı bıraktı. 2026 ise belki de petrol piyasasına yeni bir fiyat değil, yeni bir kurumlar düzeni bırakacak.

Kaynakça
  1. Uluslararası Enerji Ajansı, IEA üyelerinin en büyük ortak stok salımına ilişkin basın açıklaması, 11 Mart 2026
  2. Uluslararası Enerji Ajansı, 7 Ekim 2026 tarihli üye hükümetler toplantısına ilişkin İcra Direktörü açıklaması
  3. Uluslararası Enerji Ajansı, 2026 Enerji Krizi Politika Tepkileri İzleme Aracı
  4. Uluslararası Enerji Programı Anlaşması, Paris, 18 Kasım 1974, Birleşmiş Milletler Antlaşmalar Serisi, cilt 1040
  5. ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), Haftalık Petrol Durum Raporu, Stratejik Petrol Rezervi serisi, Şubat ile Ekim 2026
  6. G7 Liderler Bildirisi: Küresel Enerji Güvenliği ve Piyasa İstikrarı, 2 Ekim 2026
  7. Avrupa Komisyonu, Enerji Genel Müdürlüğü, 2009/119/AT sayılı Petrol Stokları Direktifi ve revizyon çalıştayları, Temmuz 2026
  8. Avrupa Komisyonu, Enerji Birliği Görev Gücü değerlendirmesi, 13 Temmuz 2026
  9. S&P Global Commodity Insights, Orta Doğu deniz sigortası maliyetleri ve AB petrol stokları reformu haberleri, Temmuz 2026
  10. S&P Global Commodity Insights, Çin stratejik petrol rezervi alımlarına ilişkin haberler, Eylül 2025
  11. Energy Intelligence, Çin’in ham petrol stoklama eğilimine ilişkin değerlendirme, Şubat 2026
  12. Lloyd’s List, Körfez savaş riski primleri, Mart 2026; Lloyd’s List Intelligence, Red Sea Brief, 29 Ekim 2026
  13. Financial Times ve Insurance Business, Hürmüz savaş riski primlerine ilişkin haberler, Ekim 2026
  14. ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu (DFC), Körfez denizcilik reasürans programı duyurusu, 6 Mart 2026
  15. ABD Senatosu Dış İlişkiler Komitesi, DFC denizcilik sigortası programına ilişkin mektup, 23 Mart 2026
  16. Reuters, Hindistan’ın deniz sigortacılarına egemen garanti planı, 7 Nisan 2026
  17. Reuters ve Al Jazeera, Suudi Doğu-Batı boru hattının yeniden çalıştırılması ve 6 Ekim 2026 akış verisi
  18. Observer Research Foundation, Hindistan ile Birleşik Arap Emirlikleri enerji işbirliği değerlendirmesi, 2026
  19. IMF PortWatch, Hürmüz Boğazı geçiş verileri, Ekim 2026
  20. EPDK, 12.03.2026 tarihli ve 14395 sayılı ile 11.06.2026 tarihli ve 14646 sayılı Kurul Kararları; Ulusal Petrol Stok Komisyonu 2026/2 sayılı kararı
  21. EPDK, 2026 yılı petrol piyasası gelir payı bedellerine ilişkin 14011 ve 14012 sayılı Kurul Kararları
  22. TÜİK ve Ticaret Bakanlığı, Eylül 2026 geçici dış ticaret istatistikleri
  23. BOTAŞ, Ceyhan Ham Petrol Tank Çiftliği Projesi açıklamaları, Nisan 2026
  24. Anadolu Ajansı, IEA salımı, EPDK stok kararları ve Irak-Türkiye boru hattına ilişkin haberler, Mart ile Ekim 2026
Yasal Uyarı

Bu makalede yer alan bilgi ve değerlendirmeler yalnızca bilgilendirme amacıyla sunulmaktadır; yatırım danışmanlığı veya alım-satım tavsiyesi niteliği taşımaz. Yatırım danışmanlığı sözleşme çerçevesinde sunulmaktadır. Geçmiş performans gelecekteki sonuçların güvencesi değildir. Veriler kamuya açık kaynaklardan derlenmiş olup doğruluk konusunda garanti verilmemektedir. Bu içeriğe dayanılarak alınan kararların sonuçlarından okuyucu şahsen sorumludur.

PETROLANDECO
Enerji · Jeopolitik · Makroekonomi
Bu konudaki diğer yazılar
Nominal Devalüasyonun İllüzyonu
Dünyanın En Büyük Varlık Yöneticileri
7.Bölüm: Yatırımcının En Büyük Düşmanı.. Kendisi

BU YAZIYI PAYLAŞIN

XFacebookLinkedInWhatsAppTelegramThreadsBlueskyRedditE-posta

YENİ YAZILARDAN HABERDAR OLUN

Yeni bir yazı yayımlandığında e-posta adresinize gelsin.