Jeopolitik

Jeopolitik

Avrupa Birliği Üzerine Görüşler

Avrupa Birliği'nin bugünkü etkisizliği bir yönetim hatası, bir liderlik sorunu ya da geçici bir talihsizlik değildir. Kuruluş mantığının dayandığı dünyanın ortadan kalkmış olmasıdır. Ortaya çıkan şey, çöken değil köhnemiş bir yapıdır; işlemeye devam eder, toplanır, metin üretir, ama ürettiği hiçbir şey dışarıdaki gerçekliğe dokunmaz.

Yazıyı oku

Jeopolitik

Türk ve Avrupa tersanelerinde askeri gemi inşası üretiminin karşılaştırması

Bu yazının ilk baskısı Nisan 2026 tarihliydi ve o tarihte kamuya açık kaynaklardan derlenmiş tahmini aralıklar kullanıyordu. Aradan geçen dört ayda tablo iki yerden birden değişti: Türkiye tarafında resmi bir rakam açıklandı, Avrupa tarafında ise kıtanın en büyük savaş gemisi programı iptal edildi. Metin, yalnızca teyit edilebilen verilerle yeniden kuruldu; teyit edilemeyen her başlık ayrıca işaretlendi.

Yazıyı oku

Jeopolitik

Basra’dan Avrupa’ya Kalkınma Yolu

Geçtiğimiz salı akşamı Ankara'da bir imza töreni birkaç saniyeliğine durdu. Sıra Kalkınma Yolu anlaşmasına geldiğinde Irak'ın ulaştırma bakanı masaya oturmadı. Irak Başbakanı canlı yayında bakanına dönüp neden imzalanmadığını sordu, sonra tercümana Türk tarafına haber vermesini söyledi. Anlaşma imzalandı, tören devam etti. O kısa boşluk, üç yıldır konuşulan projeyi bütün karmaşasıyla tek karede gösteriyordu. Bu koridorun asıl meselesi mühendislik değil; asıl mesele, hat işlediğinde kimin ne kaybedeceği.

Yazıyı oku

Jeopolitik

Otomobilde Çin’in yükselişi, Almanya’nın çözülüşü ve bir kıtanın sanayi tarihindeki en sessiz yenilgisi

2016'dan 2026'ya Çin'in yükselişi, Almanya'nın çözülüşü ve bir kıtanın sanayi tarihindeki en sessiz yenilgisi

Yazıyı oku

Jeopolitik

Hürmüz sonrası dünyanın en büyük on havayolu şirketi

Havacılık sektörü 2026'yı rekor yolcu sayısıyla kapatacak. Aynı yıl kârının yarısını kaybediyor. Bu çelişki tesadüf değil, 28 Şubat'ta Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla başlayan bir maliyet şokunun doğrudan sonucu. Sektörü kazananlar ve kaybedenler diye ayıran şey artık talep değil; hedge defteri, bileti fiyatlayabilme gücü ve haritadaki yer.

Yazıyı oku

Jeopolitik

Çin’in Tersane Üstünlüğü ve Türkiye’nin Niş Pozisyonu

Bir sanayi dalının kime ait olduğunu anlamak için hangi birimi seçtiğiniz, cevabı belirler. Gemi inşasında bu seçim masum değildir: ölçü birimini değiştirdiğinizde Çin'in üstünlüğü ezici bir tekelden çekişmeli bir liderliğe dönüşür. Türkiye'nin son on beş yıllık stratejisi de tam olarak bu iki birim arasındaki boşlukta kuruldu.

Yazıyı oku

Jeopolitik

Savunma Teknolojisi Sivil Hayata Nasıl Sızar

Bir milletin savaş için geliştirdiği şey, çoğu zaman barış içinde zenginleştiği şeye dönüşür. Radar mutfağa indi, askeri konum sistemi cebimizdeki haritaya yerleşti, internetin atası bir savunma araştırma projesiydi. Bu yazı, o sızıntının nasıl gerçekleştiğini, hangi kanallardan aktığını ve Türkiye'nin son on yılda biriktirdiği savunma sermayesinin sivil ekonomiye ne ölçüde geçebileceğini bütün mekaniğiyle ele alıyor.

Yazıyı oku

Jeopolitik

Truman Doktrini’nin ekonomik anatomisi: 1947 Türkiye yardım paketinin koşulluluk yapısı ve borç bağımlılığının kökeni

Truman Doktrini denince akla genellikle bir konuşma gelir. Oysa o konuşmanın ardından çıkan kanun ve onunla birlikte Türkiye'nin imzaladığı anlaşma, çok daha somut şeyler söyler. Yardımın hangi şartlarla verileceğini, kimin denetleyeceğini ve ne zaman kesileceğini madde madde yazar. Türkiye'ye giden 100 milyon doların gerçek hikayesi, konuşmanın parlak cümlelerinde değil, bu maddelerin içinde durur.

Yazıyı oku

Jeopolitik

Montrö’den 2026’ya Türk Boğazları geçiş ücretinin doksan yıllık serüveni

Dünyanın en yoğun su yollarından geçen on binlerce gemiden otuz dokuz yıl boyunca neredeyse sembolik bir bedel alındı. 1936'da imzalanan bir sözleşmenin içine yerleştirilmiş altın frank adlı bir hesap birimi, onlarca yıl Türkiye aleyhine işledi. 2022'de bu donmuş mekanizma çözüldü ve sonuçta yıllık gelir, dört yılda yaklaşık yedi katına ulaştı.

Yazıyı oku

Jeopolitik

Kissinger’ın Çıkmazı: Müttefikini Cezalandıran Amerika

Bir gizli görüşme tutanağının anlattıkları: silah ambargosu, enerji kıskacı ve yasayı dolanmanın belgesi

Yazıyı oku

Jeopolitik

Hammadde Milliyetçiliği: Kimin Toprağı, Kimin Minerali?

Nikel, kobalt, bakır ve nadir toprak metalleri üzerinde yükselen egemenlik talepleri ile tedarik zincirinin yeniden çizilen sınırları

Yazıyı oku

Jeopolitik

Avrupa için stratejik utanç

EIA'nın Mart 2026 tarihli grafiği bir enerji istatistiği değil. Kimin ne kadar düşündüğünün, kimin geceyi gündüzünden ayırt edip edemediğinin belgesi. Ve Avrupa için bu belge, içinden çıkılması güç bir soruyu gündeme taşıyor: İki büyük enerji krizini yaşayan bir kıta, hala neden bu kadar savunmasız?

Yazıyı oku